مدیریت انبار و موجودی کالا در کسبوکارهای کوچک
انبار پر لزوماً نشانهی قدرت نیست؛ گاهی یعنی سرمایهای که حرکت نمیکند.
موجودی کالا سرمایهای است که شکل عوض کرده. تا وقتی روی قفسه است، نه سود میسازد و نه قابل استفاده برای خرید و پرداخت است. به همین دلیل مدیریت انبار در عمل یعنی پیدا کردن تعادل بین دو ریسک: کم آوردن جنس و خواباندن سرمایه.
دو خطای پرهزینه
کمبود موجودی هزینهای دارد که در هیچ دفتری ثبت نمیشود: مشتریای که آمده و دستخالی رفته. این هزینه نامرئی است ولی تکرارش مشتری را به رقیب منتقل میکند.
موجودی مازاد هزینهی قابل اندازهگیری دارد: پول خوابیده، فضای اشغالشده، و ریسک خرابشدن یا از مد افتادن کالا.
هیچکدام را نمیشود صفر کرد. کاری که میشود کرد این است که برای هر کالا یک نقطهی سفارش تعریف شود.
نقطهی سفارش را حساب کنید
نقطهی سفارش یعنی وقتی موجودی به چه عددی رسید باید خرید کنید. فرمول سادهاش:
مصرف روزانه × روزهای انتظار تأمین + ذخیرهی اطمینان
اگر روزی سه عدد میفروشید و تأمینکننده یک هفته زمان میبرد، با ذخیرهی اطمینان پنج عددی، نقطهی سفارش شما حدود ۲۶ عدد میشود. وقتی موجودی به ۲۶ رسید، سفارش میدهید — نه وقتی تمام شد.
همهی کالاها یک اندازه مهم نیستند
در بیشتر کسبوکارها بخش کوچکی از کالاها بیشتر گردش مالی را میسازند. تقسیمبندی سادهی زیر کمک میکند تمرکزتان را درست بگذارید:
| گروه | سهم از فروش | نحوهی کنترل |
|---|---|---|
| پرگردش | بیشترین | شمارش مکرر، نقطهی سفارش دقیق |
| متوسط | متوسط | بررسی ماهانه |
| کمگردش | کمترین | بررسی فصلی، پرهیز از انباشت |
وقت گذاشتن روی دقت موجودی کالای کمگردش، صرف نمیکند؛ همان وقت روی کالای پرگردش چند برابر برمیگردد.
شمارش دورهای، نه شمارش سالانه
شمارش کامل انبار یک بار در سال، کار سنگینی است که معمولاً به تعویق میافتد. روش عملیتر شمارش دورهای است: هر هفته بخش کوچکی از کالاها شمرده میشود، طوری که در طول سه ماه همهی اقلام یک بار شمرده شده باشند.
مزیتش این است که مغایرتها زود پیدا میشوند، وقتی هنوز میشود علتشان را به یاد آورد.
کالای راکد را شناسایی کنید
هر سه ماه یک بار فهرست کالاهایی را که در آن دوره هیچ فروشی نداشتهاند بیرون بکشید. برای این کالاها سه گزینه بیشتر ندارید: تخفیف برای خروج، ترکیب با کالای پرفروش، یا پذیرش زیان و کنار گذاشتن.
نگهداشتن به امید فروش آینده، معمولاً یعنی همان سرمایه یک سال دیگر هم بیحرکت میماند.
جمعبندی
مدیریت انبار یعنی تصمیم دربارهی اینکه چقدر از سرمایهتان اجازه دارد به شکل کالا در بیاید. با تعریف نقطهی سفارش برای اقلام پرگردش، شمارش دورهای بهجای سالانه، و بررسی فصلی کالای راکد، همان انبار موجود بدون هیچ سرمایهگذاری اضافهای کارآمدتر میشود.